2019-04-04

70. rocznica utworzenia NATO.

Powstanie NATO było odpowiedzią Zachodu na opuszczenie żelaznej kurtyny w Europie i zagrożenie ze strony ZSRR. Po zakończeniu zimnej wojny Sojusz Północnoatlantycki poszerzył spektrum swoich celów także o zagrożenia globalne, takie jak zwalczanie terroryzmu. Dziś, w 70. rocznicę swojego istnienia, w obliczu działań Rosji, NATO znów najwięcej uwagi poświęca misji obrony kolektywnej.

Sojusz powstał w 1949 roku i początkowo liczył 12 państw: USA, Kanadę, Belgię, Danię, Francję, Islandię, Włochy, Luksemburg, Holandię, Norwegię, Portugalię i Wielką Brytanię. W 1952 roku dołączyły Grecja i Turcja, a w 1955 roku Republika Federalna Niemiec.

Trzonem sojuszu jest zasada, że atak na któregokolwiek z członków uważa się za atak na wszystkich. W NATO sformułowano ją w artykule 5 Traktatu Waszyngtońskiego, który w wypadku agresji na państwo członkowskie zobowiązuje pozostałe do "pomocy zaatakowanemu krajowi przez natychmiastowe podjęcie, indywidualnie lub z innymi krajami, działań, jakie uznają one za konieczne, z użyciem sił zbrojnych włącznie, aby przywrócić i utrzymać bezpieczeństwo obszaru północnoatlantyckiego".

W okresie zimnej wojny szeregi NATO zasiliła jeszcze w 1982 roku Hiszpania. Pod koniec tej epoki na terenie RFN stacjonowało ok. 900 tys. żołnierzy sojuszu, z czego prawie połowę stanowiły siły USA.

Po rozpadzie ZSRR i rozwiązaniu Układu Warszawskiego doszło do wzmocnienia politycznego wymiaru NATO - miało się odtąd stać strażnikiem stabilizacji w Europie i wehikułem wciągania państw byłych członków bloku sowieckiego do wspólnoty krajów demokratycznych, zgodnie z formułą "Europy zjednoczonej, wolnej i w stanie pokoju".

Spełnieniem roli stabilizatora ładu międzynarodowego stały się w latach 90. operacje NATO na Bałkanach. Interwencje Sojuszu doprowadziły m.in. do rozejmu w wojnie w Bośni i Hercegowinie i pokoju w Dayton w 1995 roku.

NATO otworzyło drzwi do członkostwa dla byłych satelitów Moskwy, ustanawiając najpierw program Partnerstwa dla Pokoju, formę zacieśnienia współpracy z perspektywą zaproszenia pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów, jak demokracja i cywilna kontrola nad wojskiem.

W Madrycie w lipcu 1997 roku przywódcy państw NATO zaprosili Polskę, Republikę Czeską i Węgry. W 1998 roku Senat USA ratyfikował wymaganą do rozszerzenia zmianę Traktatu Waszyngtońskiego, a 12 marca 1999 roku trzy wspomniane kraje zostały członkami sojuszu.

Proces rozszerzenia trwa do dziś. W 2004 r. przyjęto do NATO Bułgarię, Estonię, Litwę, Łotwę, Rumunię, Słowację i Słowenię, w 2009 roku Albanię i Chorwację. W 2017 roku członkiem została Czarnogóra, a na drodze do członkostwa znajduje się Macedonia Północna.

Postanowienia artykułu 5 o wspólnej obronie zaatakowanego kraju po raz pierwszy zrealizowano po ataku Al-Kaidy na USA 11 września 2001 roku. Inwazja na Afganistan, gdzie ukrywał się szef terrorystycznej organizacji Osama bin Laden, odbyła się jako akcja koalicji sił sojuszu pod dowództwem USA. Podobny charakter miała misja NATO w Libii w 2011 roku, przyspieszająca upadek dyktatury Muammara Kadafiego. W nowej doktrynie strategicznej sojusz ogłosił, że podejmuje teraz operacje "poza obszarem" pierwotnego działania, czyli Europą i Ameryką Północną, a więc staje się sojuszem globalnym.

Zaatakowanie Gruzji przez Rosję w 2008 roku, a przede wszystkim aneksja Krymu i wsparcie prorosyjskich separatystów na wschodzie Ukrainy w 2014 roku, diametralnie zmieniły sytuację. NATO w odpowiedzi wzmocniło wschodnią flankę, zwiększając liczebność wojsk w Polsce i krajach bałtyckich. Napaść na Ukrainę sprawiła, że NATO wraca do swej pierwotnej roli tarczy przeciw zewnętrznej agresji, coraz większą uwagę zwracając na bezpieczeństwo flanki wschodniej. Przejawem tego jest m.in. ustanowienie na szczycie NATO w Warszawie w 2016 r. wzmocnionej wysuniętej obecności sił Sojuszu w Polsce i państwach bałtyckich.

/ Prezydent.pl /
fotorelacja  957
fotorelacja  495
fotorelacja  915
fotorelacja  954


toportal production



herb

TOPORTAL jest dziennikiem zarejestrowanyn w Sądzie Okręgowym w Gliwicach.
kontakt z redakcją dostępny TUTAJ

Korzystając z serwisu użytkownik wyraża zgodę na instalację plików cookies.
Wszystkie materiały są chronione ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Wszelkie powielanie materiałów oraz ich umieszczanie na innych nośnikach zabronione.
Copyright © 2010-2019 TOPORTAL



 

Szanowny Użytkowniku!


Aby móc korzystać z niniejszego portalu niezbędna jest Twoja zgodna na instalację w Twojej przeglądarce "plików cookies". Proces ma związek z elementarną funkcjonalnością portalu. W cookies przechowywane są informacje o wspomnianej wyżej zgodzie oraz ewentualna fraza wpisana w wyszukiwarce.

Dla celów statystycznych gromadzone są jedynie adresy odwiedzanych stron bez jakiegokolwiek powiązania z danym użytkownikiem. Dołożono wszelkich starań by wszelkie procesy miały charakter jawny, a użytkownik miał całkowitą kontrolę nad utrwalonymi danymi (COOKIEs) - w portalu nie są wykorzystywane sesje.

W każdej chwili możesz zmienić swoją decyzję poprzez usunięcie plików cookies w swojej przeglądarce. Jeśli nie zgadzasz się na instalację plików cookies, w myśl obowiązujących przepisów prosimy o opuszczenie niniejszego portalu.

POLITYKA PRYWATNOŚCI ORAZ COOKIES
Informacje ogólne

Niniejszy dziennik wydawany jest przez TOPORTAL PRODUCTION Tomasz Staszewski z siedzibą w Raciborzu przy ul. ks. Stanisława Staszica 9 lok.2, 47-400 Racibórz (NIP: 6391163642,email:redakcja@toportal.pl) zwanym dalej WYDAWCĄ.
Polityka prywatności oraz cookies

Niniejszy portal wykorzystuje technologię cookies. Proces ma związek z elementarną funkcjonalnością portalu. W ramach cookies przechowywane są informacje:
- status zgody dotyczący niniejszej polityki prywaatności oraz cookies
- zakodowana ewentualna fraza, wpisana przez użytkownika w wyszukiwarce portalu

Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika (w przeglądarce internetowej) pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest WYDAWCA.

W kontekście połączeń www, dla celów statystycznych, WYDAWCA gromadzi jedynie adresy odwiedzanych stron bez jakiegokolwiek powiązania z danym użytkownikiem. Oznacza to, iż WYDAWCA nie zapisuje w bazie danych jakichkolwiek informacji identyfikujących użytkownika. Ponadto w portalu nie są wykorzystywane sesje.

Niezależnie od powyższych faktów, pewne dane mogą być rejestrowane niezależnie przez firmę hostingową (nr. ip). W związku z powyższym WYDAWCA zawarł stosowną umowę POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH z firmą hostingową H88 S.A. z siedzibą w Poznaniu, ul. Franklina Roosevelta 22, 60-829 Poznań, wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000612359, NIP: 7822622168.

Administratorem danych osobowych jest WYDAWCA.

Zgodnie z RODO, każdemu użtykownikowi przysługuje prawo do:
- dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii
- korekty swoich danych
- usunięcia, ograniczenia lub wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania
- przenoszenia danych
- wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Kontakt z WYDAWCĄ został zawarty na wstępie niniejszego dokumentu.

WYDAWCA zastrzega sobie prawo do naniesienia zmian w niejszym dokumencie. Każdorazowa zmiana skutkować będzie koniecznością wyrażenia przez Użytkownika akceptacji zamieszczonej treści (wyskakujące okno).